Hiếu Lưu: Người Phá Vỡ Những Rào Cản
Từ một đứa trẻ bị chẩn đoán mắc bệnh bại não, Hiếu Lưu đã vươn lên và phá vỡ mọi rào cản và kỳ vọng dành cho cô. Từ người giúp đỡ trẻ em phát triển tại Blue Dragon hay làm việc cho các dự án của Liên Hợp Quốc, Hiếu Lưu đều nỗ lực bằng cả trái tim.
Không phải là một thiên thần
Có lẽ phần đáng nhớ nhất trong tuổi thơ của Hiếu là khi cô chứng minh cho mọi người thấy mình không phải đứa trẻ dễ bị bắt nạt. Trước với những lời trêu chọc thường xuyên từ các bạn học, thay vì thu mình lại hay cảm thấy sợ hãi, Hiếu cảm thấy được niềm vui khi cô dám đứng lên phản kháng ngay lập tức.
“Học cách đối mặt với sự phân biệt đối xử là một trải nghiệm tốt. Tôi thậm chí đã học cách chửi thề từ sớm để thể hiện cho những người trêu chọc tôi thấy rằng tôi rất mạnh mẽ.”
Không chỉ từ bạn bè, Hiếu còn phải đối mặt với sự phân biệt đối xử từ chính hệ thống giáo dục mà cô tham gia. Trong khi hầu hết trẻ em chỉ bắt đầu học đọc và viết sau khi bắt đầu đi học, để có được cơ hội nhập học của mình, Hiếu phải chứng minh rằng mình có khả năng đọc viết trước khi được cho phép nhập học.
Kể cả khi Hiếu đã vào được trường, nhiều giáo viên vẫn tỏ ra nghi ngờ quyền được học tập của cô. Cô đặc biệt không thích khi họ thương hại cô hoặc kỳ vọng cô trở thành thứ mà cô gọi là “tấm gương sáng”. Dường như tất cả mọi người đều kỳ vọng cô cư xử ngoan ngoãn như một cô gái khuyết tật với nghị lực vượt qua khó khăn để hoà nhập và học tập, kỳ vọng cô trở thành nguồn cảm hứng cho các học sinh khác, thay vì một con người bình thường với những khuyết điểm và đặc điểm của riêng cô.
“Tôi từ một đứa trẻ rất dịu dàng đã đột nhiên thay đổi và trở nên vô cùng nghịch ngợm. Tôi thường đi đến các quán internet để chơi game thay vì làm bài tập về nhà, bởi tôi muốn chứng minh rằng tôi không phải là thiên thần, và rằng tôi là cũng có thể nghịch ngợm như bao đứa trẻ khác.”
Nhiều năm sau, Hiếu vẫn đang đấu tranh cho những điều tương tự – phá vỡ rào cản, từ chối sự thương hại và trên hết, đi theo tiếng gọi của trái tim.
Westlife và Britney Spears
Từ khi còn trẻ, trái tim Hiếu đã thôi thúc cô không cam chịu cuộc sống làng nhàng mà xã hội kỳ vọng ở cô.
Bất chấp những lời trêu chọc, rào cản giáo dục hay tính ngang bướng của bản thân, Hiếu sở hữu một thành tích học tập xuất sắc. Ở tuổi 15, thành tích của Hiếu tốt đến nỗi nó giúp cô được Hội Cứu trợ Trẻ em Tàn tật Việt Nam chú ý, tổ chức mà sau đó đã giới thiệu cô đến với Blue Dragon.
Tại đây, Hiếu cuối cùng cũng đã tìm thấy một nơi mà cô được đối xử không phải với lòng thương hại hay sự định kiến.
“Blue Dragon đã cho tôi một góc nhìn hoàn toàn khác về từ thiện. Cách tiếp cận của họ đối với tôi và bạn bè tôi là một sự trao quyền và tôn trọng chứ không phải những sự áp đặt tôi vẫn thường thấy. Tôi tin đó chính là cách mà chúng ta có thể thay đổi xã hội theo một hướng tích cực hơn.”
Hiếu và Yến, người bạn được cô giới thiệu với Blue Dragon
Tại Blue Dragon, Hiếu dành nhiều thời gian với những người bạn như Yến, họ cùng thử sức với nhiều hoạt động như học tiếng Anh hay Công nghệ Thông tin. Cô cũng khám phá ra karaoke như một công cụ học tập thú vị mà hiệu quả, một công cụ để cô tự trao quyền cho chính mình và sống lại những kỷ niệm tuổi thơ yêu thích.
“Khi tôi còn bé nhà tôi thi thoảng lại mở hát karaoke. Mỗi lúc như thế, bố tôi thường hát những bài nhạc Việt cũ có từ ngày xưa… Tại Blue Dragon, chúng tôi dùng việc tập hát để giúp mọi người xây dựng sự tự tin. Với riêng tôi, nhờ tham gia vào karaoke mà tôi trở nên hứng thú với việc học tiếng Anh”.
Hiếu rất yêu thích Westlife và Britney Spears, điều này càng thúc đẩy thêm cho cô động lực học tiếng Anh. Dù ban đầu Hiếu vẫn khá rụt rẻ khi ở trước mặt người khác, nhưng việc hát vang những bài ca tiếng Anh mà cô yêu thích giúp cô hoàn toàn chinh phục nỗi sợ hãi của mình.
“Tôi đã vượt qua những cảm xúc đó nhờ vào việc hát những bài hát mà tôi yêu thích!”
Sau này, Hiếu sử dụng những gì mà cô được học được tại Blue Dragon để nuôi dưỡng cảm giác được trao quyền cho những người khác.
Không giới hạn
Thế giới rộng mở hơn, Hiếu ngày càng phát triển mạnh mẽ hơn. Tiếp tục con đường học tập xuất sắc của mình, cô hoàn thành bằng cử nhân tiếng Đức tại Đại học Hà Nội và rồi sau đó là bằng thạc sĩ Chính sách Công tại Malaysia.
Với khả năng xuất sắc của mình, cô đã gây ấn tượng mạnh mẽ với trường đại học ở Malaysia và được họ mời ở lại làm việc sau khi tốt nghiệp, nhưng Hiếu đã có kế hoạch khác. Cô trở về Hà Nội và bắt đầu làm việc tại Blue Dragon.
“Tôi phải lắng nghe theo tiếng gọi của trái tim,” Hiếu nói.
Hiếu quay trở lại để hỗ trợ trẻ em khuyết tật và mang đến cho họ sự chăm sóc đặc biệt mà cô đã từng nhận được khi còn là một đứa trẻ tại Blue Dragon.
Hiếu và đồng nghiệp tại Blue Dragon
Hoàng, một trẻ được Hiếu hỗ trợ tại Blue Dragon, đang chăm chỉ làm việc
Và tại đó, có một trường hợp cho đến tận hôm nay vẫn khiến trái tim cô xúc động mỗi khi nhắc lại.
Hiếu hỗ trợ cá nhân cho một cậu bé tên Hoàng. Hoàng là trẻ điếc và có khuyết tật trí tuệ. Vì vậy Hiếu đã giúp cậu phát triển các phương pháp giao tiếp đơn giản bao gồm ngôn ngữ ký hiệu và sử dụng những thẻ hình ảnh.
Hiếu sau đó hỗ trợ Hoàng làm một bản sơ yếu lí lịch để tìm kiếm công việc phù hợp. Và rồi Hoàng đã trở thành thực tập sinh của một quán cà phê. Hiếu làm việc với quản lý quán cà phê để giúp họ điều chỉnh trách nhiệm công việc của Hoàng phù hợp với điểm mạnh của cậu cũng như đảm bảo rằng Hoàng có mọi thứ cần thiết để phát triển.
Và Hoàng đã thành công rực rỡ. Với những nỗ lực và sự chăm chỉ của mình, Hoàng đã được tin tưởng trở thành nhân viên chính thức, và cậu vẫn còn làm việc tại cùng quán cà phê đó cho đến tận bây giờ.
Trải nghiệm này đã khẳng định với Hiếu rằng, quả thật với những sự hỗ trợ đúng đắn, không có giới hạn nào mà người khuyết tật không thể đạt được.
“Blue Dragon đã dành rất nhiều thời gian và công sức để giúp đỡ Hoàng, và điều đó là hoàn toàn xứng đáng… Thời gian mà tôi dành để hỗ trợ cậu ấy là khoảng thời gian hạnh phúc nhất trong sự nghiệp của tôi.”
Phá vỡ rào cản
“Người khuyết tật không cần phải hòa nhập vào xã hội, họ chỉ cần những rào cản được phá vỡ.”
Sau khi rời Blue Dragon vào năm 2019, Hiếu dành 18 tháng nghiên cứu tại Nhật Bản về những tiếp cận cho người khuyết tật trước khi trở về Hà Nội với một công việc mới tại Liên Hợp Quốc.
Hiếu đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện công năng của các toà nhà Liên Hợp Quốc cho người khuyết tật bằng cách đề xuất lắp đặt các nút thang máy thấp hơn hay làm bề mặt nổi cho người khiếm thị. Cô cũng dành phần lớn thời gian rảnh để vận động để có những dịch vụ và cơ sở hạ tầng tốt hơn cho người khuyết tật ở Hà Nội.
Với tên người dùng crazy_freewheeler (“xe lăn nổi loạn” trong tiếng Việt), Hiếu sử dụng nền tảng TikTok để thu hút sự chú ý của cộng đồng về những khó khăn trong di chuyển bằng xe buýt công cộng ở Hà Nội. Điều đó giúp đạt được một trong những mục tiêu của cô là loại bỏ những rào cản tâm lý với người khuyết tật.
“Đôi khi người khuyết tật không dám làm gì cả vì họ được bảo rằng họ nên ở nhà để không gây cản trở người khác.”
Sau khi một số bài đăng của Hiếu được lan toả rộng rãi, cô đã truyền cảm hứng cho nhiều người khuyết tật khác cảm thấy họ được trao quyền để có thể tự tin và thoải mái ra khỏi nhà và khám phá thành phố.
“Tôi nghĩ tác động lớn hơn từ các video của tôi là khuyến khích người khuyết tật ra ngoài nhiều hơn. Nhiều người nhắn tin cho tôi nói rằng giờ đây họ đã tự tin hơn khi sử dụng phương tiện công cộng. Tôi còn nhận được cả email từ người khuyết tật nước ngoài nói rằng họ muốn đến thăm Việt Nam.”
Maru Amigurumi
Như thủy triều dâng nâng tất cả thuyền bè, mỗi khi Hiếu tiến bộ trong cuộc sống, cô đều mang theo những người khác cùng tiến lên.
Năm 2021, Hiếu đồng sáng lập một doanh nghiệp xã hội có tên Maru Amigurumi, nơi cô tuyển dụng người khuyết tật và những nạn nhân của bạo lực gia đình để làm thủ công búp bê bằng len móc kiểu Nhật. Số tiền gây quỹ sau đó được sử dụng để hỗ trợ một nhóm 50 người mắc bệnh bại não.
Dự án này đánh dấu lần đầu tiên Hiếu được sống trong căn hộ của chính mình, và cô đã cảm thấy vô cùng thích thú vì điều đó. Mục tiêu của cô là được giúp các thành viên trong nhóm trải nghiệm sự độc lập giống cô để từ đó phá vỡ những định kiến của xã hội dành cho người khuyết tật.
“Nếu người khuyết tật có thể trả dù chỉ một phần hóa đơn tiền điện cho nhà mình, họ sẽ thay đổi cách mà gia đình nhìn nhận họ. Nếu cách gia đình nhìn nhận họ thay đổi, nó sẽ thay đổi cách xã hội nhìn nhận họ.”
Từ việc giúp trẻ em tự lập tại Blue Dragon, truyền cảm hứng cho nhiều người khuyết tật sử dụng xe buýt công cộng hay cho đến việc giúp đội ngũ của mình tại Maru Amigurumi tăng nguồn thu nhập, Hiếu đã trao quyền cho rất nhiều cá nhân để chứng mình cho xã hội rằng: khi rào cản được gỡ bỏ, người khuyết tật có thể làm tất cả mọi thứ.
Hãy cho họ thấy sự chân thành
Ở trường, Hiếu học được cách đứng lên chống lại sự phân biệt đối xử và phá vỡ mọi rào cản. Ở Blue Dragon, cô học được giá trị của việc trao quyền cho cá nhân. Và rồi trong suốt hành trình của mình, Hiếu đã không ngừng tiếp tục truyền đạt tinh thần này cho rất nhiều người khác.
“Hầu hết mọi người đối xử với người khuyết tật với cái nhìn đầy thương hại như thể bạn không may mắn. Nhưng sự thương hại không phải là tình yêu. Đó là thứ thậm chí còn ngăn cản tình yêu… Chỉ cần bạn sống đúng với chính mình là đủ để bạn giúp đỡ người khác. Và khi bạn giúp đỡ mọi người, hãy cho họ thấy sự chân thành của bạn”.
Blue Dragon đối xử với Hiếu bằng sự chân thành và tôn trọng như với bất kỳ ai mà chúng tôi gặp. Dù đó là trẻ em lang thang, người khuyết tật hay nhân viên của Blue Dragon, sự trung thực, lòng trắc ẩn và niềm tin vào tiềm năng của con người là cốt lõi trong mọi mối quan hệ của chúng tôi.
Giống như Hiếu, Blue Dragon không thương hại mà trao quyền. Chúng tôi giúp những đứa trẻ như Hiếu phát triển mạnh mẽ trên bất kỳ con đường nào các em muốn.
Đối với Hiếu, con đường đó là bất cứ nơi nào mà trái tim cô dẫn lối.
“Tôi phải lắng nghe theo tiếng gọi của trái tim”
