Blue Dragon sắp đánh dấu một cột mốc quan trọng: giải cứu người thứ 2.000 khỏi cảnh nô lệ.
Chúng tôi chưa bao giờ tưởng tượng rằng những ca giải cứu đầu tiên, cách đây khoảng 20 năm, lại là khởi đầu của một điều gì đó lớn lao hơn. Lúc đó, Blue Dragon là một tổ chức rất nhỏ và tất cả những gì chúng tôi muốn làm là giúp trẻ em thoát khỏi khó khăn và bước trên một con đường tốt đẹp hơn. Chúng tôi chưa bao giờ có ý định sẽ giải cứu hàng trăm hay hàng nghìn người.
Dù đây là một cột mốc quan trọng, lại không phải là một cột mốc để chúc mừng.
Bởi vì chúng tôi ước rằng không một ai cần đến sự giúp đỡ này. Rằng mua bán người chỉ là tàn tích của quá khứ. Rằng khi ai đó rơi vào những tình huống nguy hiểm như vậy, các hệ thống sẽ tự động vận hành để bảo vệ họ.
Vậy nên, các ca giải cứu của chúng tôi chỉ là phản ứng trước một tình cảnh mà chúng tôi ước rằng nó không tồn tại.
Không phải là sự bất lực
Và tất nhiên, điều đó không có nghĩa là chúng tôi không thể làm gì. Ngược lại, qua nhiều năm, một tầm nhìn đã được hình thành và mang lại cho chúng tôi hy vọng rằng có thể sẽ đến một ngày mà các dịch vụ của chúng tôi không còn cần thiết nữa.
Bởi vì mỗi ca giải cứu đều cho chúng tôi một cái nhìn sâu sắc về cách thức hoạt động của mua bán người. Mỗi lần chúng tôi đoàn tụ một nạn nhân mua bán người với gia đình và cộng đồng của họ, chúng tôi lại hiểu rõ hơn về những gì cần thiết để giữ an toàn cho mọi người.
Theo thời gian, chúng tôi đã chuyển hóa kiến thức đó thành các hệ thống ngăn chặn mua bán người. Từ từ mà chắc chắn, chúng tôi đang xây dựng kiến thức và mở rộng quy mô hoạt động tại các địa bàn nơi người dân dễ bị tổn thương nhất trên khắp Việt Nam.
Loan
Loan là một cô gái trẻ mà chúng tôi đã giải cứu. Loan chỉ 20 tuổi khi bị mua bán.
Là một người mẹ đơn thân với đứa con nhỏ mới chập chững biết đi, Loan chỉ muốn một công việc. Cô không muốn trở thành gánh nặng cho người khác; cô muốn có một công việc của riêng mình để có thể kiếm tiền nuôi con gái.
Cô tình cờ thấy một quảng cáo việc làm trực tuyến và đã ứng tuyển vào một công ty. Công việc này yêu cầu cô rời khỏi ngôi làng của mình ở vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam, nhưng cô có thể yên tâm để con lại với mẹ mình một vài tháng khi cô bắt đầu công việc mới.
Loan nhận thức được những rủi ro của mua bán người. Cô đã nghe nhiều câu chuyện và theo dõi tin tức. Nhưng công việc này ở Thành phố Hồ Chí Minh, hoàn toàn cách xa các khu trung tâm lừa đảo ở Campuchia và Myanmar. Vì vậy, cô lên đường, với hy vọng rằng công việc này có thể mang lại một tương lai tốt đẹp hơn cho con gái mình.
Những gì diễn ra rất khác với điều Loan mơ ước. Cô bị những kẻ mua bán người giả danh doanh nhân đón và đưa bằng ô tô sang Campuchia mà cô không hề hay biết. Chỉ một ngày sau khi rời nhà, cô đã bị bán cho một băng nhóm tội phạm, chúng buộc cô phải làm công việc lừa đảo trực tuyến.
Từ chối có nghĩa là bị tra tấn. Nếu muốn sống sót, Loan không còn lựa chọn nào khác ngoài làm theo mệnh lệnh.
Cô đã bị giam giữ suốt 6 tháng trước khi tìm được cách cầu cứu. Blue Dragon đã xác định vị trí của cô và đưa cô đến nơi an toàn trong vòng vài ngày, và chẳng bao lâu sau, cô đã về nhà với gia đình.
Hồi phục
Sau khi trở về nhà, Loan được tự do nhưng mọi thứ không hề dễ dàng.
Những lý do khiến cô phải đi làm xa – sự nghèo khó cùng cực và nhu cầu chăm sóc con – giờ đây càng trở nên cấp bách hơn. Thêm vào đó, trong thời gian bị bóc lột, bệnh tự miễn của cô không được điều trị nên sức khỏe trở nên vô cùng yếu ớt.
Và bất cứ ai trải qua sự bóc lột đều mang theo những chấn thương tâm lý. Loan đã sống trong nỗi sợ hãi suốt 6 tháng, chứng kiến những người xung quanh bị đánh đập dã man.
Những nỗ lực cải thiện cuộc sống của cô lại khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn.
Tạo
Tạo là một thanh niên khác mà Blue Dragon giải cứu khỏi cảnh nô lệ.
Khi Tạo 19 tuổi, chúng tôi đã giải cứu em ấy cùng với chín người khác khỏi một đường dây lừa đảo ở Myanmar.
Lớn lên bên nhau trong cùng một ngôi làng, cả nhóm nghĩ rằng các em sẽ an toàn hơn khi đi làm xa cùng nhau. Các em đã lên mạng và tìm thấy những công việc được quảng cáo là các vị trí bán hàng ở Lào. “Công ty” thậm chí còn chi trả chi phí đi lại từ nhà các em đến đó. Với hiểu biết hạn chế về thế giới bên ngoài cùng trình độ học vấn chính quy tối thiểu, các em không hề biết điều gì đang chờ đợi mình ở phía trước.
Khi đến Lào, những “nhà tuyển dụng” đã tách các em ra và đưa các em đến Myanmar, nơi các đường dây lừa đảo hoạt động ở quy mô công nghiệp. Nội chiến khiến những nơi này ẩn mình khỏi sự chú ý của thế giới nhưng sự hỗn loạn đó cũng đã tạo điều kiện cho Blue Dragon giải cứu những người Việt Nam bị mua bán đến đây.
Cũng giống như Loan, khi Tạo và bạn bè trở về nhà, vấn đề của các em vẫn chưa kết thúc.
Tạo buộc phải tìm việc làm để giảm bớt nợ nần cho gia đình. Trong thời gian bị bắt làm nô lệ, em không thể gửi tiền về nhà – nên khoản nợ giờ đây càng trở nên tồi tệ hơn.
Vượt ra ngoài những cuộc giải cứu
Câu chuyện của Loan và Tạo cho chúng ta thấy rằng mọi người dễ bị mua bán vì những lý do rất thực tế, và thường có nhiều hơn một lý do.
Loan là một người mẹ đơn thân, sức khỏe yếu, không có hy vọng tìm được việc làm gần nhà.
Tạo chưa tốt nghiệp, không có việc làm, không hề biết đến di cư an toàn để làm việc, và những khoản nợ phải trả.
Quan niệm thông thường cho rằng các tổ chức chống lại mua bán người cần nâng cao nhận thức để bảo vệ mọi người. Nhưng chúng ta có thể thấy từ những trường hợp thực tế này rằng mọi người cần giáo dục, việc làm, đào tạo và các dịch vụ hỗ trợ. Có khi họ cần tiền mặt – hoặc hỗ trợ tài chính trực tiếp – để vượt qua một giai đoạn khó khăn. Và tất cả những điều này phải được cung cấp bởi các nhân viên xã hội, nhà tâm lý và nhân viên thực thi pháp luật được đào tạo bài bản.
Đây đều là những nhu cầu rất thực tế và chúng đòi hỏi một giải pháp thực tế.
Hoạt động trên khắp Việt Nam, cả ở khu vực nông thôn và thành thị, Blue Dragon đã phát triển các hệ thống bảo vệ do cộng đồng địa phương sở hữu và vận hành.
Các hệ thống này bao gồm việc thành lập các ban tình nguyện, những người đóng vai trò dẫn dắt để bảo vệ các thành viên cộng đồng khỏi mua bán người. Khi một gia đình gặp khó khăn trong việc tạo ra thu nhập, hoặc một đứa trẻ phải nghỉ học, hoặc một người đang lên kế hoạch đi làm xa, các ban này sẽ có vai trò hỗ trợ và tư vấn.
Kết quả vừa sâu sắc vừa đơn giản. Khi trẻ em được đến trường và người dân có điều kiện sống tốt, những đối tượng mua bán người không có cơ hội.
Và bởi vì tất cả các sáng kiến này đều do các thành viên cộng đồng dẫn dắt, hệ thống có thể được triển khai ở bất cứ nơi nào cần thiết.
Đó là những gì Blue Dragon đang làm hiện nay. Tinh chỉnh hệ thống chúng tôi đã phát triển và mở rộng quy mô.
Trong khi làm điều này, chúng tôi tiếp tục giải cứu những người bị mua bán.
Lý do để chúng tôi chúc mừng không phải là việc chúng tôi đã giải cứu được 2.000 người và càng không phải là ngày chúng tôi đạt đến con số 5.000 hay 10.000.
Lý do thực sự để chúc mừng sẽ là ngày chúng tôi không cần phải giải cứu bất kỳ ai nữa.
Blue Dragon đang hướng tới một thế giới nơi tất cả chúng ta được tự do khỏi cảnh bóc lột và nô lệ.
